Koolhydraten vriend of vijand? Hoe zit het nou?

Hoe zit dat toch met die koolhydraten! Zijn ze nou je vriend of je vijand? Ik krijg vaak de vraag of je nou beter wel of geen koolhydraten kunt eten of ze me vertellen dat ze besloten hebben om voorlopig geen koolhydraten meer te gaan eten, terwijl ze eigenlijk niet precies weten waarom. Blijkbaar is er een hoop onbekend over hoe het nou zit met koolhydaten. Ik ga het zo simpel mogelijk proberen uit te leggen!

Laat ik wel even voorop stellen dat het bijna onmogelijk is om geen koolhydraten te eten.

3 groepen koolhydraten

Als we het over koolhydraten uit voeding hebben, dan kunnen we deze het beste in 3 groepen verdelen

  1. Snelle / Simpele Koolhydraten
  2. Langzame / Complexe Koolhydraten
  3. Vezels

Koolhydraten kun je zien als allemaal koppelingen van suiker die aan elkaar vast zitten, simpele koolhydraten bevatten geen of enkele koppelingen en zijn dus (bijna) puur suiker, complexe koolhydraten bevatten een complexe vorm met vele koppelingen suiker.

Wat gebeurt er als je complexe koolhydraten eet?

Je lichaam moet meer moeite doen om de suikerkoppelingen los te maken, om er pure suiker (glucose) van te maken en te transporteren naar je bloedbaan. Dat betekent dat je langer vol zit en je bloedsuikerspiegel langzaam omhoog gaat! Enkele voorbeelden:

  • Volkoren granen
  • Bonen
  • Peulvruchten
  • Zilvervlies/ basmati rijst
  • Boekweit
  • Haver

Wat gebeurt er met je lichaam als je simpele koolhydraten eet?

Je lichaam hoeft dit niet te verteren (er is geen koppeling om los te maken), het gaat direct je bloedbaan in en voorziet je direct van energie, pure suiker. Je suikerspiegel schiet omhoog waardoor insuline meteen vrijkomt (dit stimuleert de vetopslag). Na een enorme piek in je suikerspiegel volgt er ook een diepe daling waardoor je je kort na het eten van iets suikerrijks weer trek krijgt, je moe en futloos voelt. Voorbeelden van simpele suikers:

  • Gebak, taart, etc.
  • Fruit
  • Wit brood
  • Witte pasta
  • Snoep

Toch hebben we koolhydraten wel nodig!

De belangrijkste reden hiervoor zijn je hersenen! Deze kunnen alleen teren op koolhydraten uit je voeding. Als je totaal geen koolhydraten meer eet dan gaat je lichaam over op de ketogenese, er wordt dan toch gezorgd dat je hersenen voorzien worden van “voedsel” maar dan op een erg ongezonde wijze. En natuurlijk heb je koolhydraten nodig voor je energie. Zonder koolhydraten kun je geen prestatie leveren. Sporters bijvoorbeeld kunnen niet zonder koolhydraten. Zij hebben deze nodig om een prestatie te kunnen leveren.

Daarnaast heeft ook de schildklier koolhydraten nodig om goed te werken. Zonder koolhydraten wordt de schildklier naar verloop van tijd trager en zul je dus sneller aankomen van minder eten. Dat willen we toch niet?

We denken vaak dat producten die koolhydraten bevatten alleen maar producten zijn zoals rijst, pasta, brood, aardappelen en fruit. Maar dat is helemaal niet zo, een prei bevat net zo goed koolhydraten als doperwten en wortels en komkommers. Alleen, is de hoeveelheid koolhydraten heel weinig in deze producten.

Lees de etiketten

Pas wanneer er dingen worden toegevoegd aan een product, moet dit vermeld worden op de ingrediëntenlijst. Een banaan, appel of komkommer heeft geen etiket met “fosfor, suiker, vitamine etc.”, omdat ze niet in de fabriek bewerkt zijn.

Koop je bijvoorbeeld een vruchtenyoghurtje met aardbeiensmaak, dan kan het zijn dat er naast de aardbeien die de smaak moet geven, ook suiker in is toegevoegd. Dit wordt dan vermeld op de ingrediëntenlijst. Dan kun je dus zien dat er naast de ‘natuurlijke suikers, die de aardbei bevat’ ook nog eens extra suiker is toegevoegd. Soms zie je bij bijvoorbeeld toastjes naast suiker ook nog het zetmeel apart wordt benoemd. Zetmeel behoort in principe tot de “snelle suikers”. Zo lijkt het alsof er weinig suiker in zit, maar zetmeel reageert net zo in je lijf als suiker. Dit is dus een slimme afleidingsmannoevre van de fabricant.

Blijf dus vooral goed de etiketten lezen!

Kortom; ben je bewust van het soort koolhydraten dat je tot je neemt! Ben je een sporter, dan kun je niet zonder koolhydraten voor het leveren van een prestatie. Wil je afvallen, dan kun je het beste de snelle koolhydraten van je menu schrappen en eet niet twee koolhydraatrijke maaltijden achter elkaar. Wanneer je je koolhydraten niet verbrandt, wordt een teveel aan koolhydraten uiteindelijk opgeslagen als vet. In alle gevallen geldt eigenlijk wel; Kies je toch voor koolhydraten, zorg dan dat je kiest voor de complexe koolhydraten.

Ken jij mensen die de verkeerde houding hebben tegenover koolhydraten? De verkeerde koolhydraten eten? Of juist helemaal geen koolhydraten eten? Deel dit artikel dan!

 

blank
Susan

Susan is mama van drie en geeft voorlichting op sportclubs over voeding en beweging. Sinds kort geeft ze ook kookworkshops voor kinderen en ouders. Klik hier voor haar persoonlijke pagina!