De (onterechte) angst voor vet! Welke vetten zijn (on)gezond?

Toen ik een jaar of 20 was besloot ik zo min mogelijk vetten te gaan eten. Vet, de naam zei het voor mij al, maakt vet. Daarnaast nam ik, als ik überhaupt al iets nam, vooral light producten en ging ik dagelijks 50 minuten hardlopen. Ideaal, dacht ik! Tja, wat klopte was dat ik afviel en dat was mijn doel. Dat ik daarbij geen essentiële voedingsstoffen binnen kreeg en vooral mijn lichaam aan het kapot maken was wist ik toen niet.

Momenteel is vet eten voor vele nog steeds een dingetje. Ik ga proberen jullie in te laten zien dat je juist vet moet eten om oa. energie, een mooie huid, en ja, ook een gezond gewicht te krijgen.

Vetten zijn onmisbare stoffen met een zeer belangrijke rol in het menselijk functioneren. Voor opbouw van zenuwstelsel, vermogen tot leren, ons gedrag, de werking van ons immuunsysteem, tot de basisbouwsteen van de ontelbare celwanden in het lichaam. En ze leveren naast energie ook de in vet oplosbare vitamines, fosfolipiden, sterolen (cholesterol) en essentiële vetzuren, dus vetzuren die het lichaam niet zelf aan kan maken.

Welke vetten kennen we en welke zijn gezond?

Onverzadigde vetzuren komen vooral voor in plantaardige producten. Ze zijn instabiel en kunnen door verhitting of onder invloed van lucht oxideren, giftig worden en de lichaamscellen beschadigen. Onverzadigde vetzuren komen voor in oliesoorten, zoals olijfolie en vis en zitten vooral in plantaardige oliën.

Niet alle onverzadigde vetzuren zijn per definitie ongezond of gezond. Ze kunnen alleen niet tegen verhitting. Olijfolie en lijnzaadolie kunnen we als gezond beschouwen. Zonnebloemolie is oké in kleine hoeveelheden maar kan ontstekingen in ons lichaam veroorzaken. Dit leg ik je zo uit…

Verzadigde vetzuren komen vooral in dierlijke producten voor, zoals vlees en boter, maar ook in chocolade en kokos. Dit zijn stabiele vetzuren welke vooral gebruikt kunnen worden om te verhitten tot hoge temperaturen, bakken en frituren.

Margarine en halvarine kunnen een negatief effect op hart- en vaatziekten hebben, dit komt door de industriële bewerking waardoor een hoog gehalte aan transvetten in het product kan ontstaan. Transvetzuren slaan vaak neer op de binnenwand van de bloedvaten en zijn daar bijna niet meer weg te krijgen.

Transvetten zijn dus onverzadigde vetten die zeer schadelijk zijn. Door chemische processen in de fabriek worden ze hard gemaakt (hydrogeneren) of ze ontstaan door het extreem verhitten van vetten. Bewerkte bakvetten en cupjes uit de supermarkt zijn zo sterk bewerkt dat je het bijna geen vet meer kan noemen. Verpakkingen werken misleidend en de beweringen zoals: ‘Goed voor een lager cholesterol’ zijn achterhaald. Wetenschappers die dit ooit beweerd hebben aan de Amerikaanse Hartstichting hebben zich terug getrokken nadat bleek dat cholesterol een andere oorzaak had en deze producten niet gezond zijn. Hierover kun je meer lezen in boeken zoals: ‘Een pleidooi voor echt eten’ van Michale Pollan.

Transvet staat vaak niet op de verpakkingen vermeld. Hiervoor gebruiken ze deze schuilnamen:
– Gehard plantaardig vet
– Gehydrogeneerde plantaardige olie

Essentiële vetzuren
Omega-3 en omega-6 worden de essentiële vetzuren genoemd, omdat het lichaam deze zelf niet kan produceren. Zowel Omega 3 uit bijvoorbeeld lijnzaad, hennepzaadjes, vis en walnoten als Omega 6 is noodzakelijk voor ons lichaam. Wanneer de verhouding tussen 3 en 6 zoek raakt, ontstaat er een probleem. Ontstekingsprocessen kunnen dan ontsporen en zelfs schade aanrichten.

Door het toenemende gebruik van plantaardige oliën en vetten in onze huidige voeding (vooral linolzuur) is de balans doorgeslagen naar de omega-6 vetzuren. Een teveel aan omega 6 is slecht voor je bloedvaten en hormonen. Voeg daarom meer omega-3 vetzuren toe aan je voeding of neem extra viscapsules of visolie. Let daarnaast op dat je niet te veel producten eet waarbij op de verpakking staat: Plantaardige olie. Dit is in vrijwel alle gevallen goedkope, sterk bewerkte olie.

Om voor jullie een beter overzicht te maken heb ik hieronder de goede vetsoorten voor je neergezet:

Om mee te bakken: Roomboter, grasboter, ghee, kokosolie.

Koken of opwarmen tot maximaal 90 graden: extra vierge olijfolie.

Koud gebruik: Bijvoorbeeld olijfolie over salades en lijnzaadolie uit de koelkast in de yoghurt.

Wat kun je beter vermijden: Margarine, halvarine en andere bewerkte bakproducten. Ook pinda en zonnebloemolie kun je beter niet verhitten. Ook koud zijn deze oliën te rijk aan Omega 6 waardoor je weer ontstekingen in de hand werkt.

En weest niet bang, van goede vetten krijg je niet snel te veel binnen. Kokosolie en goede olijfolie werken juist de vetverbranding omhoog. Gezondheidsgoeroe David Wolfe dronk dagelijks tot een halve liter olijfolie en bleef toch slank. Dit deed hij puur voor de gezondheidsvoordelen.

Deel dit artikel via de deelknoppen bovenaan de pagina, daar worden we blij van:)

blank
Susan

Susan is mama van drie en geeft voorlichting op sportclubs over voeding en beweging. Sinds kort geeft ze ook kookworkshops voor kinderen en ouders. Klik hier voor haar persoonlijke pagina!